ORGAN BAĞISI KAMPANYASI
 
OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK

OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK(OKB) VE NÖROTERAPİ

Çoğu kez depresyon,davranış bozukluğu ya da şizofreni ile karıştırılan OKB çok karmaşık nörofizyolojik bir bozukluktur.OKB iki bileşenden oluşur:OBSESYON ve KOMPULSİYON

 

Obsesyon takıntı demektir.İrrasyonel,mantık dışı,belirgin anksiyeteye yol açan,davetsiz,ısrarlı fikir,düşünce,dürtü ve imgelemlerdir.İstenmediği halde akla giren,çoğunlukla anlamsız,irrasyonel olduğunu bildiğiniz,sık tekrarlayan,normal olmadığını bildiğiniz için sizi korkutan,kurtulma çabalarınız boşa çıktığı için sizi yoğun bir kaygıya sürükleyerek hayatınızı çekilmez kılan her tür takıntı bu sınıfa girer.

 

Kompulsiyon ise bir obsesyona reaksiyon,tepki olarak eşlik eden,tekrarlayıcı,belirli bir amaca yönelik,stereotipik hareketlerdir.Davranışsal olanların dışında zihinsel tipleri de vardır.Korkulan durumdan kaçınmaya sebep olan el sıkışmamak,çizgilere basmamak gibi ritüellerdir.

 

Obsesyon çeşitleri;

 

Bulaşma,kirlenme takıntısı: Mikrop kapıp hastalanma,idrar,gaita gibi vücut atıklarından korkma,

Saldırganlık takıntısı:Kendine veya yakınlarına zarar geleceği,hatta bizzat kendisinin bu zararı vereceği gibi irrasyonel korkular

Cinsel takıntılar:Yasak ,sapkın düşünceler,eşcinsellik dürtüsü taşıdığı korkusu

Biriktirme-saklama takıntısı:Malını ,mülkünü kaybetme korkusu,eşyaların ruhu olduğu düşüncesi ile bunları atamama

Büyü,ayin kökenli takıntı: Uğurlu sayı,renk,sözcük,eşya ile kadere hükmetme çabası

Mistik-dini takıntı:Dinsel objelere saygısızlık veya dine küfür anlamına gelecek edimlerden aşırı kaçınma

 

Kompulsiyon çeşitleri ise;

Sürekli kontrol isteği:Kendi veya başkasına zarar gelmemesi amacı ile sürekli koşulları optimize etmeye çalışma,dönüp dönüp yanlış yapıp yapmadığını kontrol etme,dua etme,özür dileme,tekrar tekrar yazma,silme,aynı kapıdan defalarca girip çıkma,nesne ,sayı ve kelimeleri sürekli sayma,başkalarını da bu ritüele katma,özellikle ana-babadan istediği cevabı almak için aynı soruyu defalarca sorma,liste yapma,yapacaklarını dakika dakika planlama

 

   Bir iki örnek vaka verelim; daha önce sınıfın en çalışkan çocuğu,öğretmenlerin gözbebeği olan çocuk okula geç gitmeye bile tahammül edemezken aniden eşyalarının kirli olduğunu,mikroplu olduğunu düşünmeye başlıyor,sürekli siliyor,yıkıyor,annesinin bile dokunmasını istemiyor,ard arda ellerini yıkıyor,cebinden ıslak mendil düşmüyor,evden kirlenirim korkusu ile dışarı çıkmak istemiyor…Bir diğer vaka; erkek çocuk,annesi hamile kalıyor,tesadüfen bir yerde kürtajla ilgili bir konuşma duyuyor,annesinin kardeşine zarar vereceği,doğunca kendisinin onu yastıkla boğacağı,mikrodalga fırına atacağı kaygısına kapılıyor,bunlar gözünün önünden görüntü olarak gitmiyor…Bir başka vakada kadın evleniyor çocuk eve geldikten sonra loğusa şerbeti veriliyor,şekere karşı tiksinti geliştiriyor.Bisküvi arabası evin karşısına park etse bile kokunun eve sindiğini düşünüyor,evi ordan taşımaya karar veriyor bu aşamada bile taşıma arabasının daha önce şeker taşıyıp taşımadığını sorguluyor;ilginç olan ise bu arada şeker kullanıyor,şekerli şeyler yiyor ama kokusuna tahammül edemediğini söylüyor.2 yıl içinde eşinden boşanıyor…

 

   Yapılan araştırmalarda OKB tedavisinde Kognitif-Bilişsel ve Davranışçı terapinin etkinliği kanıtlanmıştır.İnsanların duygu ve davranışları,olaylar hakkında nasıl düşündüklerinden etkilenir.Yani,insanların neler hissettiğini belirleyen şey,olayın kendisi değil,olayla ilişkili zihinsel anlamdır.EVENT RELEATED=olay bağlantılı  bu yaklaşım EMDR ve Neurofeedback uygulamalarında başarılı biçimde kullanılmaktadır.

N.Dr Hakan DURU,Psikolog Meltem KIRMIZI